Časopis Slovo a slovesnost
en cz

Konceptualizace bolesti v polštině: příspěvek ke srovnávacímu výzkumu

Krystyna Waszakowa

[Articles]

(pdf)

The conceptualization of pain in Polish: a contribution to contrastive studies / Konceptualizacja bólu w polszczyźnie: przyczynek do badań porównawczych

A B S T R A C T
The paper presents the picture of pain in Polish, as represented by numerous expressions figuring the lexeme ból ‘pain’. The expressions were documented either in dictionaries of Polish or in the PWN Corpus of Polish. The main focus is on conceptual metonymies and metaphors used by speakers and writers of Polish to think and talk about pain. It discusses the way they understand experiencing pain, what conceptual schemata and comparisons they invoke. Experiencing physical pain is shown according to the following profiles: 1) the pain itself as a process; 2) pain as a subject-phenomenon; 3) the feeling of pain by the subject-experiencer; 3) the localization of the pain; 4) the actions undertaken by the subject-experiencer to alleviate or eliminate pain; 6) the means used by the subject-experiencer to alleviate and/or eliminate pain. The final part of the paper discusses perspectives on contrastive research which include both a detailed analysis of lexemes pertaining to the semantic field of ‘pain’ in different languages and the comparison of the ways in which the pain is conceptualized in the languages analyzed.

P O D S U M O W A N I E
Artykuł przedstawia obrazu bólu na podstawie analizy licznych konstrukcji z leksemem ból, zaczerpniętych ze słowników współczesnej polszczyzny oraz z Korpusu Języka Polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN. Wcentrum uwagi znajdują się metonimie i metafory pojęciowe, za pomocą których użytkownicy polszczyzny myślą i mówią o bólu fizycznym; w jaki sposób rozumieją doświadczanie tego typu bólu, do czego je porównują, jakie schematy wyobrażeniowe przywołują. Doznawanie bólu – cierpienia fizycznego – jest ukazane w następujących aspektach (profilach): 1) akt/proces bólu; 2) działanie bólu-subiektu; 3) doznawanie bólu przez subiekta-experiencera; 4) lokalizacja, lokalizator bólu; 5) działanie subiekta-experiencera w celu zmniejszenia bólu, jego pozbycia się; 6) środki używane przez subiekta-experiencera w celu zmniejszenia bólu, jego pozbycia się. W ostatniej części pracy zarysowane zostały perspektywy badań nad zagadnieniem bólu w aspekcie porównawczym. Obejmują one z jednej strony szczegółową analizę leksemów należących do pól semantycznych bólu, z drugiej zaś – porównanie sposobów jego konceptualizacji w zestawianych ze sobą językach.

Key words: conceptualization, profiling, semantic field, metonymy, metaphor, pain, contrastive semantics
Klíčová slova: konceptualizace, profilování, sémantické pole, metonymie, metafora, bolest, srovnávací sémantika

Daný článek je on-line k dispozici v databázi CEEOL.

Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego
Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa, Polska
Kwaszak@uw.edu.pl

Slovo a slovesnost, volume 71 (2010), number 4, pp. 298-309

Previous Anna Pajdzińska, Ryszard Tokarski: Jazykový obraz světa a kreativní text

Next Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska: Konstitutivní hodnoty polského lidového snáře